Yığılma diskini kapattım. Görüntüdeki parlak yayın ne kadarının diske, ne kadarının arka plandaki gökyüzüne ait olduğunu görmek istiyordum.
Yay kaybolmadı. Samanyolu’nun karanlık toz şeritleri kara deliğin gölgesinin etrafında kıvrılıyordu. Biraz daha içerideyse aynı şeritlerin ikinci bir kopyası var gibiydi. Gerçekten gökyüzünün aynı bölgesini iki yerde mi görüyordum, yoksa çok inandırıcı bir artefakt mı üretmiştim?
Arka planda NASA Goddard’ın Deep Star Maps 2020 çalışmasındaki 16K Galaktik haritayı kullandım. Spin değeri a/M = +0.5 olan Kerr uzayzamanında kamerayı dışarıda seçtiğim bir konuma yerleştirip pozlamayı sabit tuttum. 7680×4320 görüntüyü, aynı kameranın görüş alanını paylaşan dört tile halinde render aldım. RTX 4060’ta bu dört çalıştırma toplamda yaklaşık 158 saniye sürdü. Buna her görüntü kaydından önceki sabit 30 saniyelik bekleme, başlangıç ve haritanın yüklenmesi de dahil. Ölçtüğüm, yalnızca GPU render süresi değil, toplam işlem süresi.
Çizgilerin kaynağına dönmek
GPU, kameradan geriye doğru ray tracing yapıyor. Bir ışın uzak gökyüzüne kaçabiliyorsa çıkış yönünü kullanarak sky map’te hangi noktayı okuyacağımı buluyorum.
Bir de kontrol görüntüsü aldım: ışınların bükülmesini kapattım, ama basit geometrik yakalanma siluetini bıraktım. Bunun fiziksel bir kara delik görüntüsü olması gerekmiyor. Amacı, lensing’in görüntüye ne eklediğini ayırabilmek. Aşağıdaki iki crop aynı kadraja ait.
Galaktik koordinatlarda üç dairesel bölge belirledim. Bir pikseli ancak geriye izlediğim ışın o bölgeye doğru kaçıyorsa işaretledim. Üç bölgenin her biri render’ın iki ayrı tarafında, birbirinden farklı şekil ve boyutlarda ortaya çıkıyor.
Yani uzaktaki aynı gökyüzü bölgelerini gerçekten iki farklı yerde görüyorum. Sırf iki parlak çizgi birbirine benziyor diye böyle bir sonuca varmama gerek kalmadı.
Bölgelerin açısal yarıçapı 2,25°. Galaktik boylamları −12°, +4° ve +18°; enlemleri sıfır. Renkli konturlar render’a sonradan eklediğim bir kontrol katmanı.
Sampling’i artırınca ne değişti?
Kaynak haritanın 16K olması, son görüntünün de yeterince örneklendiği anlamına gelmiyor. Gölgenin yakınında yan yana iki kamera ışını, gökyüzünün birbirinden çok uzak bölgelerine ulaşabiliyor.
Geniş yayı ve gölgenin ince kenarını içeren bir crop seçip 1080p, 4K ve 8K’ya karşılık gelen açısal sıklıklarda yeniden render aldım. Kamera, sky map ve pozlama değişmedi. Tone mapping’den sonra görüntüleri display-linear ışıkta ortalayarak aynı 480×270 karşılaştırma grid’ine indirdim.
Geniş yay yerinde duruyor. Bu kısmı iyi. Ama ince çizgilerin bazıları sampling arttıkça kayıyor ya da yumuşuyor. Gölge kenarında da değişen yerler var. Fark görüntüsünde daha açık görünüyor.
| Aynı crop’taki değişiklik | 8-bit luma değerinde ortalama mutlak fark |
|---|---|
| 1080p ray grid’i ile 8K referans | 6,461 |
| 4K ray grid’i ile 8K referans | 3,555 |
| 4K’da integrasyon adımını yarıdan çeyreğe indirmek | 0,082 |
| 4K’da sky footprint filtresini açmak | 3,157 |
| Aynı gain ayarlarıyla 8K yerine 16K kaynak haritası | 24,037 |
Tablodaki değerler bu crop’taki ekran luma farklarını ölçüyor; tüm renderer için fiziksel hata oranı değiller. Kaynak haritayı 8K’dan 16K’ya çıkarmak, kullanılan gain ayarlarında parlaklığı da değiştiriyor. Dolayısıyla 24,037 yalnızca detay farkı değil. Sky footprint filtresi de ray grid’ine bağlı.
İntegrasyon adımını yarıya indirmek ortalamayı çok az değiştirdi (0,082), ama bazı piksellerde fark daha büyüktü. 8K render’ı referans olarak kullanmamın nedeni de sadece bu karşılaştırmadaki en sık grid olması. Her detayın yakınsadığını varsaymıyorum.
Geniş yayın geldiği bölgeyi Samanyolu haritasında gösterebiliyorum. Daha fazla ışınla da ortadan kaybolmuyor. En ince çizgiler için henüz o kadar rahat değilim. Görüntü hoşuma gidiyor, ama bu küçük yapıların şeklinden emin olmak için daha yoğun sampling gerekiyor.
Katkılar ve kaynaklar
Gökyüzü haritası: Deep Star Maps 2020, NASA Goddard Space Flight Center Scientific Visualization Studio, Ernie Wright, ESA/Gaia/DPAC ve kaynak kataloglar.
