Olay ufkunu geçerken arkama bakmaya devam edersem ne göreceğimi merak ettim. Kamerayı ufukta durdurmak ya da görüntüyü karartmak istemiyordum. Gözlemci düşmeye devam etsin, ben de arkasındaki gökyüzünü izleyeyim.

Bunun için idealize bir Kerr uzayzamanında serbest düşen bir gözlemci kullandım. Kamera eksenleri yörünge boyunca paralel taşınıyor; bir jiroskop gibi yönelimini koruyarak ilerliyor. Böylece olay ufkunu gözlemcinin kendi saatinde belirli bir ana yerleştirip hemen öncesini, geçiş anını ve sonrasını render edebiliyorum. Bu modelde arkadaki yıldızlar ufku geçince bir anda yok olmuyor.

Ön görünümün büyük kısmını karanlık gölge kaplıyor, kenarlarda gökyüzü var.
Dış olay ufkunda ileriye bakış.
Ufku geçmeden önce gözlemcinin arkasında yıldızlar var.
Arkaya bakış · ufku geçmeden 1,69 sn önce.
Olay ufkunda gözlemcinin arkasında yıldızlar görünmeye devam ediyor.
Arkaya bakış · olay ufkunda.
Gözlemci ufkun içine girdikten hemen sonra arka yıldız alanı görünüyor.
Arkaya bakış · ufku geçtikten 1,69 sn sonra.

Bu render’larda spin +0,8 ve eğim 65°. Saniye değerleri 4,3 milyon Güneş kütleli bir kara delik varsayımıyla hesaplandı. Orijinal panoramalar 1920×960 piksel; piksel başına dört ışın kullandım. Ön ve arka görünümleri bu panoramalardan çıkardım.

Geçiş anında uzak gökyüzüne bağlanan ışınlarda frekans oranı g, 0,478 ile 6,58 arasında. Bu oran, gözlemcinin aldığı frekansın kaynakta yayılan frekansa bölünmesi. Birin üzeri blueshift, altı redshift.

Frekans haritası arkada sıcak, karanlık bölgenin çevresinde soğuk renkler gösteriyor.
Geçiş anında tüm gökyüzü. Sıcak renkler redshift, soğuk renkler blueshift; siyah alanlarda modeldeki uzak gökyüzüne bağlantı yok.

Optik görüntülerin görünüşü RGB yıldız kataloğundan geliyor. Katalog her yön için tam kaynak spektrumu içermediği için bu renkleri spektral kaymanın eksiksiz bir render’ı gibi sunmak doğru olmaz. Frekans haritasını bu yüzden ayrıca gösteriyorum.

Üç konumda da optik görüntülerle ışın haritalarının örnek sayıları ve frekans aralıkları eşleşti. Bu sette çözülemeyen ışın kalmadı.

Gökyüzü haritasının bilmediği şey

Sonraki deneyde Sgr A* için kaynak modelini değiştirdim. Uzak sky map’te ışının çıkış yönünü bilmek yeterli; o yöne karşılık gelen bir renk var. Galaktik Merkez’deki bir yıldızınsa hem uzaklığı hem yörüngesi var. Foton yol alırken yıldız da yer değiştiriyor.

Bu kez yalnızca ışının nereye gittiğini değil, yıldızla ne zaman karşılaştığını da bulmam gerekiyor.

Karanlık arka planda yıldızların arasında ince, mavi beyaz bir yay var.
39 yıldızlı Sgr A* sahnesinin modellenmiş görünür ışığı, pose 096.

Bu ayrı preview’de sonlu uzaklıktaki 39 yıldız yörüngesini kullandım: dört GRAVITY kaynağı ve Gillessen Tablo 3’ten, bunlarla çakışmayan 35 bağlı yörünge. Gözlemci dış olay ufkunu 096 numaralı konumda geçiyor.

Yıldızı geçmişteki yerinde bulmak

Offline tracer, gözlemcinin referans çerçevesini ufkun içine kadar taşıyıp ışınları oradan geçmişe doğru izliyor. Her ışının lookback time değeriyle, ışığın yayıldığı andaki yıldız konumunu ve hızını hesaplıyorum. Yıldızları tek bir tarihte dondurmak daha kolay olurdu, ama bu sefer başka bir gökyüzü elde ederdim.

Kod; sonlu yarıçaplı shell kesişimlerini, frekans oranlarını, lookback time değerlerini ve uzaysal momentumları dışa aktarıyor. Dış uçta hareketli kaynakla kesişmek için yerel teğet yaklaşımı kullanıyorum; bunu ayrı ray tracing sonuçlarıyla karşılaştırdım. Yıldız yörüngelerini ise yayımlanmış oskülatör elemanlardan Kepler elipsleri olarak ilerletiyorum. Bunlar modelin sınırları, dolayısıyla saklanacak ayrıntılar değiller.

Ortaya çıkan şey modellenmiş bir yıldız gökyüzü. Yayımlanmış K kadirlerini yaklaşık Ks kabul edip Dünya görüş doğrultusundaki extinction düzeltmesini uyguluyorum. Renkleri temsili sürekli spektrumlardan alıyorum. Preview’de yerel ışınım aktarımını vakumda varsayıyorum ve yıldızların sampling footprint’lerini genişletiyorum. Dağınık emisyon, yerel toz ve çözülemeyen yıldızlar dahil değil. Spin ve yönelim de seçtiğim senaryoya ait.

İnce yayların sampling sorunu

Çok dar bir yıldız görüntüsü iki ray arasına denk gelebiliyor. Bir konumda görünmüyor, sonraki konumda geri geliyor. Böylece fiziksel bir neden olmadan yayların parladığı, söndüğü bir animasyon çıkıyor.

Bütün boş gökyüzünü aynı yoğun grid’le taramak yerine yakalanma bölgesinin çevresindeki bir halka üzerinde çalıştım. Yıldız görebilecek aday hücreleri 3×3’e bölüyorum. Daha fazla örneği yalnızca ihtiyaç olan yere ayırmak daha mantıklı.

Geçişten hemen önce görünür banda kaymış ince ve renkli bir Ks yayı.
Yalnızca kaynak Ks ışığı · geçişten 0,46 sn önce.
Olay ufkunda görünür banda kaymış ince ve renkli bir Ks yayı.
Yalnızca kaynak Ks ışığı · olay ufkunda.
Ufkun içinde ince yakın kızılötesi yay görünmeye devam ediyor.
Yalnızca kaynak Ks ışığı · geçişten 0,44 sn sonra.

Bu crop’lar, yıldızların Ks bandında yaydığı ve görünür banda kayarak ulaşan ışığı ayrı gösteriyor. Hepsinde 6× sabit display gain var; renkler modellenmiş spektrumlardan geliyor.

092–102 konumları arasında tümleşik Ks akısının komşu öz-zaman örnekleri arasındaki interpolasyondan en büyük sapması, kaba grid’de %3,2771 iken hedefli refinement ile %0,0449’a düştü. Portfolyoda son değeri %0,04’e yuvarladım.

Bu, toplam akının zaman içinde daha düzgün değiştiğini gösteriyor. İnce yayların uzaysal olarak tamamen çözüldüğünü göstermiyor.

Ayrı test Raporlanan en büyük fark Kapsam
Bağımsız kaydırılmış grid ile preview karşılaştırması %1,46 Preview çözünürlüğünde parlaklığa normalize edilmiş Ks görüntüsü
Production-width geçiş karşılaştırması %6,27 Üç pose boyunca yalnızca eklenen yıldızların Ks görüntüsü

Uzaysal kontroller hâlâ fark buluyor: bağımsız kaydırılmış preview grid’inde %1,46’ya, üretim genişliğinde üç konumu karşılaştıran izole ek-yıldız Ks görüntülerinde %6,27’ye kadar. Toplam akı düzgün değişirken görüntünün ince detayları hâlâ yakınsamamış olabilir.

Animasyonun zamanı

Simülasyonda 110 konum var. 500 M’den başlayıp yaklaşık 1,686 M’de bitiyor. Son konuma gelindiğinde gözlemci, dış olay ufkunun içinde kendi saatine göre 3,50 saniye geçirmiş oluyor. Oynatmayı ufuk geçişinde biraz daha uzun kalacak şekilde yeniden zamanladım. Ama ışınların yayım zamanlarına ve gözlemcinin saatine dokunmadım. Videoda yalnızca hesaplanan konumlar var; araya yeni frame üretmedim.

Uzaklık birimi kütleçekim uzunluğu: M = GM_BH/c². Bu senaryoda kara delik kütlesini 4,297 milyon Güneş kütlesi aldım. Saniye dönüşümü de buna bağlı.

Şimdilik elimde olan şey bir local preview. Tam local Sgr A* master çıktısı henüz hazır değil. Kaynak modelini, 6× görüntü kazancını ve açısal sampling sınırlarını görsellerle birlikte vermeyi tercih ediyorum. Bunlar da deneyin bir parçası.

Katkılar ve kaynaklar

Optik gökyüzü: Deep Star Maps 2020, NASA Goddard Space Flight Center Scientific Visualization Studio, Ernie Wright, ESA/Gaia/DPAC ve kaynak kataloglar.

Yıldız verileri: GRAVITY yörünge elemanları, GRAVITY fotometrisi ve Gillessen ve arkadaşları, Tablo 3. Renk eşleme: CIE 1931 2° standart gözlemci veri seti, CC BY-SA 4.0.